Blijf kalm en doe alsof het in je lesplan staat.


Ik zag deze tekst op Social Media voorbij komen en moest er om lachen. Het was zo ongeveer het eerste dat ik leerde toen ik begon met les geven. Wees flexibel, anticipeer en durf te improviseren. Lessen verlopen eigenlijk nooit helemaal volgens plan en misschien is dat maar goed ook. Sterker nog, de lessen die ik minder had voorbereid, bleken soms nog beter te verlopen. Durf los te laten en te vertrouwen. En ja, dat is soms nog best lastig. Het moet tenslotte allemaal perfect verlopen. Toch?


'Gaat het wel goed Anke?'
‘En ze pakt de deurklink vast. Wat een snelheid, wat een beweging. En de deur is… oei. Toch niet. Schwalbe!’ Ik merk het aan alles. Mijn klas van de maandagmiddag heeft weer érg veel energie. ‘Mevrouw, ik heb best wel medelijden met u. Wij zijn altijd zo druk in uw les. Maar dat komt door het tijdstip. Het zijn de laatste uren..’ ’Gaat het wel goed Anke? Je ziet een beetje wit.’ Ik moet glimlachen en vergeet meteen de vervelende uren die ik daarvoor had. Dit is wat ik zo leuk vind aan deze jongeren. Ze blijven zo puur. Het zijn derdejaars, de eerste praktijkervaringen achter de rug maar tegelijkertijd zijn ze nog zo onbevangen.


Paniek 

Ik draai mijn les. Ze doen, gezien hun energieniveau, goed mee en ik zet mijn beste beentje voor. Ik heb ze net de overlegmethode uitgelegd. Het rollenspel is gespeeld wanneer we opgeschrikt worden door een enorme knal. En nog één. De klas vliegt naar de ramen, de kreten vliegen mij om de oren. Het gebouw stort in! Een aanslag! We moeten naar buiten! Mijn vriend zit 40 kilometer verderop en heeft het ook gehoord! Misschien is het op het station! Hé, mijn vriend ook! Ik ga op internet zoeken! Er is geen houden meer aan. Nog even en iedereen raakt volledig in paniek. ‘Lach er niet om Sander! Er kan echt een aanslag gepleegd zijn!’


Geluidsbarrière 

Het kost me een aantal minuten om ze enigszins rustig te krijgen. Met elkaar achterhalen we wat er is gebeurd. We laten Willem Wever ons uitleggen dat het te maken heeft met straaljagers die door de geluidsbarrière heen gingen. Ik schrik van de intensiteit van de reacties. Dit was dus wat er gebeurt. Ik word me ineens bewust van de kracht van paniek onder een groep mensen. De moeilijkheid om dit in goede banen te leiden. Ik besef dat ik nu deze persoon ben. Dat ik de klas moet geruststellen. Maar is dat eigenlijk wel zo? Waar ligt welke verantwoordelijkheid in deze 'nieuwe' angstige tijden?


Radicalisering  

Nadat ze enigszins gekalmeerd zijn, gooi ik dit open. ’Beseffen jullie wat er net gebeurde? Realiseren jullie je hoe snel iedereen dacht aan aanslagen? In paniek raakte? Dit is dus wat er tegenwoordig gebeurt. Hebben de extremisten hier niet al een overwinning behaald? Is dit niet wat ze willen bereiken?’ Een aantal kijkt me met grote ogen aan. Een aantal vlucht in zijn of haar mobiel voor de laatste updates. ‘Ik ben echt een beetje bang.’ Met elkaar spreken we over de onrust van afgelopen tijd. Sommige leerlingen durven niet meer met het vliegtuig te reizen. Zelfs het lopen op een metrostation is niet meer hetzelfde als een tijd geleden. Ik besluit een andere wending aan het gesprek te geven. Weten zij ook wat de rol van de media is? Zijn zij zich ervan bewust hoe ze beïnvloed worden? Welke werkelijkheid creëert de media? Al snel gaat het gesprek over op jihadisten. Met de kennis van een lezing nog vers in mijn geheugen, vertel ik ze de feiten. Weten ze hoe snel iemand kan radicaliseren? Hoe snel (jonge) mensen uit kunnen vliegen naar Syrië? ‘Dat begrijp ik écht niet hoor Anke. Hoe kun je daar nou heen gaan om mensen te doden?’ Ik probeer uit te leggen hoe wordt ingespeeld op mensen. Hoeveel psychologische kennis sommige extremistische groeperingen in huis hebben en hoe hier misbruik van gemaakt kan worden. Ging dit in andere oorlogen ook niet zo?


Ontheemd 

Ik probeer het tastbaarder te maken. Ik vraag de klas met me mee te denken. Wat zouden zij doen als ze zich ontheemd zouden voelen? ‘Stel je bent van Marokkaanse afkomst en voelt je net geen Nederlander en net geen Marokkaan. Het lukt je, om wat voor reden dan ook, niet om hier een fatsoenlijk bestaan op te bouwen. Je kent je eigen wortels niet, je weet niet waar je vandaan komt. Je voelt je ongelukkig en hebt het gevoel dat je er hier eigenlijk helemaal niet toe doet. Wat nu als jou op zo’n moment perspectief wordt geboden? Dat je de kans krijgt om écht iets (voor je geloof) te betekenen? De kans om als held onthaald te worden. Er wacht een andere wereld op jou, al weet je misschien niet precies hoe deze eruit ziet. Durf jij dan met zekerheid te zeggen, dat jij deze kans níet zou aangrijpen? En zo zijn er natuurlijk vele verhalen…‘
 
Een ideologie die groter is dan de liefde voor het leven
Marjanne kijkt op. ‘Maar zou je dan ook in staat zijn om jezelf te doden?’ Ik vraag de klas of zij zich kunnen voorstellen dat ze een ideologie kunnen aanhangen die sterker is dan de liefde voor het leven. En heeft dit eigenlijk nog met de daadwerkelijke islam te maken? Johnny merkt op dat er allemaal manieren zijn om de reguliere Social Media te omzeilen. Er ontstaat een discussie over de rol van bijvoorbeeld Facebook en Twitter. Zouden zij hier een andere rol in moeten spelen? In hoeverre blokkeren zij daadwerkelijk berichten?

 
'Dood ga ik toch'

De klas is stil. Sommigen dragen argumenten aan. Anderen geven hun gevoelens bloot. Het is één van de mooiste gesprekken die ik met deze klas gevoerd heb. Marieke houdt het niet meer. ‘Nou sorry hoor. Het kan mij eigenlijk niet zoveel schelen hoe ik dood ga. Of het nou een bom is of een boom of wat dan ook. Dood ga ik toch.’  De klas lacht opgelucht. De nuchterheid is weer terug in het lokaal. ‘Mogen we naar huis?’ Ach. Zo ken ik ze weer. Ik rondde de les af. ’Veilige terugreis mevrouw!’ Het is mooi geweest. De les was iets korter dan gepland. Ik ben volledig afgeweken van mijn lesdoelen. Toch ben ik tevreden. Ik heb ze niet gerustgesteld. Maar zou ik ze, als wereldburgers, niet een heel klein beetje bewuster hebben gemaakt? Ik denk nog even aan die perfecte les. Is die niet utopisch? Alhoewel… misschien komt deze les nog wel in de buurt ook.

 

Commentaar schrijven

Commentaren: 0